Jeżeli niepokoisz się o swoje zdrowie i obawiasz się, że możesz mieć problem z narkotykami, proponujemy Ci przeanalizowanie Twoich zachowań związanych z substancjami psychoaktywnymi. Pomogą Ci w tym zamieszczone poniżej informacje.
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wprowadziła kryteria diagnozowania uzależnienia. Zgodnie ze stworzoną przez nią klasyfikacją chorób (ICD – 10 (2000)), występowanie przynajmniej trzech objawów z wymienionych poniżej w przeciągu ostatniego roku (oraz ich intensyfikacja) może świadczyć o uzależnieniu:

• nieustępujące pragnienie zażycia substancji psychoaktywnej;
• brak kontroli nad używaniem substancji psychoaktywnych, tj. nad ilością przyjmowanej substancji, odstępami między kolejnymi przyjęciami;
• wystąpienie zespołu abstynencyjnego, będącego fizycznym skutkiem odstawienia lub zmniejszenia ilości przyjmowanego narkotyku. Towarzyszyć mu może przyjmowanie narkotyku w celu złagodzenia objawów zespołu abstynencyjnego;
• konieczność zażywania większej niż dotychczas dawki narkotyku w celu uzyskania takich samych efektów jak podczas wcześniejszego przyjmowania mniejszych dawek;
• zaniedbywanie dotychczasowych  zadań i przyjemności na rzecz narkotyków, w tym przeznaczanie większej ilości czasu na zdobycie narkotyku;
• zażywanie narkotyków pomimo występowania szkodliwych następstw zdrowotnych, (np.  uszkodzeń i dolegliwości wątroby i nerek, chorób wszczepiennych), następstw społecznych(np. bezdomności, konfliktów z prawem) czy psychicznych (np. przewlekłych depresji, psychoz, itp.).

Inne kryteria diagnozy zostało wprowadzone przez Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne (DSM 4 TR (2000)). Analogicznie jak w przypadku klasyfikacji ICD – 10, występowanie trzech objawów z niżej wymienionych w przeciągu ostatniego roku (oraz ich intensyfikacja) może świadczyć o uzależnieniu:

• intensywne myślenie o narkotyku w okresach między kolejnymi zażyciami;
• zażywanie narkotyku w ilościach szkodliwych dla własnego zdrowia;
• wzrost tolerancji na stosowaną substancję, tj. konieczność zwiększania dawek w celu uzyskania objawów o intensywności podobnej do odczuwanej wcześniej;
• wystąpienie zespołu abstynencyjnego;
• używanie narkotyku w celu minimalizacji objawów zespołu abstynencyjnego;
• podejmowanie prób ograniczenia używania (zmniejszania dawek) narkotyku, lub całkowitego zaprzestania używania;
• przyjmowanie narkotyku w trakcie wykonywania codziennych czynności, np. w pracy, szkole oraz odczuwanie wpływu zespołu abstynencyjnego na obniżenie jakości codziennego funkcjonowania;
• obniżenie zaangażowania w inne aspekty codziennego życia na rzecz narkotyku, np. absencje w pracy lub zmniejszenie zaangażowania w nią, ograniczenie kontaktów z bliskimi, porzucenie dotychczasowego hobby;
• przyjmowania narkotyku mimo świadomości problemów społecznych, emocjonalnych, fizycznych związanych z zażywaniem.

Przedstawione powyżej kryteria  mogą być wskazówką do   samo diagnozy jak również mogą  być sygnałem alarmowym dla osób mających czynny kontakt z narkotykami. Pamiętaj, że diagnozę powinna przeprowadzić specjalnie w tym celu wyszkolona osoba: specjalista/ specjalistka terapii uzależnień pracujący/a w placówce pomocowej.  W żadnym wypadku przedstawione kryteria nie mogą zastąpić profesjonalnej diagnozy i służą jedynie zachęceniu Cię do analizy Twoich zachowań.