Najczęściej mówiąc o stresie - „żyję w ciągłym stresie”, „jestem zestresowany” - mamy na myśli stres negatywny. Aby radzić sobie ze stresem, to znaczy zachować równowagę i nie dopuścić do wyczerpania organizmu, potrzebna Ci będzie wiedza w jaki sposób Twoje umysł i ciało reagują na różne wydarzenia, czyli stresory.

Według Selye'ego - stresor – to zdarzenie bodźcowe, które wymaga od organizmu jakiegoś rodzaju reakcji przystosowawczej. Stresory, ze względu na swoją zwiększoną intensywność mogą wywoływać u Ciebie stan nieprzyjemnego (lub przyjemnego) napięcia.

Od tego jaka będzie Twoja reakcja psychiczna na dany bodziec, zależy reakcja Twojego organizmu.

Na zetknięcie się ze stresorem odpowiada zarówno ciało jak i umysł.

Reakcja psychiczna i fizyczna Twojego organizmu, decyduje o tym, czy pojawiają się destrukcyjne zaburzenia w jego funkcjonowaniu. Nie wynika to natomiast z siły i rodzaj stresorów.

Odczuwanie stresu zaczyna się od reakcji psychicznej, ta zaś jest uzależniona od Twoich przekonań na temat siebie i życia. To od nich zależy czy dasz sobie radę z sytuacjami wywołującymi stres. Następnie (w praktyce ok. 8 sekund później) następuje w Twoim organizmie reakcja biologiczna – mięśni, mózgu, układu krwionośnego oraz systemu odpornościowego.

Dlatego dla jednych osób jazda samochodem z prędkością 180 km/h jest częstym sposobem przemieszczania się, dla innych jest ona szybkością ”kosmiczną” i nie wyobrażają sobie prowadzenia samochodu tak szybko. Od tego, jak postrzegasz zdarzenie, zależy czy będzie ono stresujące czy nie. Według Lazarusa stres pojawia się wtedy, gdy wymagania otoczenia przekraczają - w wyobrażeniu danej osoby - jej możliwości. Zagrożenie to kwestia wysoce subiektywna. Istotne jest nie zdarzenie jako takie, ale jego znaczenie. Kiedy widzisz w nim niebezpieczeństwo, wyzwala się w Twobie reakcja stresowa. Początek reakcji stresowej ma swoje źródła w Twoich procesach poznawczych. Ludzie miewają w życiu takie zagrożenia, jakie sam sobie wymyślili, albo jakie im wymyślono, narzucono, do jakich ich przekonano i do których się przywiązali. Ocena sytuacji jako niebezpiecznej wyzwala reakcję stresową.

Wydarzenia mają dla Ciebie takie znaczenie, jakie sama/sam im przypisujesz (nie dotyczy to oczywiście sytuacji losowych, ekstremalnych, niejako narzuconych z zewnątrz: kataklizmów, epidemii, wojen). Dlatego zazwyczaj to nie podły świat jest przyczyną stresu, lecz to, jak oceniasz i reagujesz na wydarzenia, które Cię spotykają. Jeśli chcesz sprawdzić jak wykorzystujesz siłę swojego umysłu, a więc możliwości wpływu na zmianę oceny sytuacji, możesz skorzystać z poniższego narzędzia - testu:

Oceń, do jakiego stopnia zgadzasz się z tymi twierdzeniami

ZAWSZE NIGDY
1.Uważam, ze życie to trudne wyzwanie, ale jest ekscytujące.	5	4	3	2	1
2.Zmiany są czymś pozytywnym, umożliwiają mi rozwój.	5	4	3	2	1
3.Koncentruję się na tym, co mogę zmienić, a następnie czynię to.	5	4	3	2	1
4.Wiem, że mam wpływ na to, co się dzieje wokół mnie.	5	4	3	2	1
5.Zastanawiam się w jaki sposób obrócić coś na swoją korzyść.	5	4	3	2	1
6.Nawet, jeśli sytuacja jest trudna, zazwyczaj potrafię znaleźć sposób aby poczuć nad nią kontrolę.	5	4	3	2	1
7.Wierzę, że mam kontrolę nad swoim życiem.	5	4	3	2	1
8.Akceptuję, że jestem odpowiedzialna/odpowiedzialny za to, jak się czuję i co mi się przydarza.	5	4	3	2	1
9.Patrzę z nadzieją na swoja przyszłość.	5	4	3	2	1
10.Wiem, w jak dużym stopniu moje rozmowy wewnętrzne mogą mi pomóc lub zaszkodzić.	5	4	3	2	1

Jeżeli Twój wynik przekracza 30 punktów, całkiem dobrze wykorzystujesz siłę pozytywnego nastawienia do życia.... Im jest on bliższy 50 punktom, tym oczywiście wykorzystanie przez Ciebie tej siły jest większe.

Czy można zmierzyć stres, z jakim Ty i Twój organizm się zmaga? Thomas Holmes i Richard Rahe wyodrębnili ponad 40 stresujących zdarzeń w życiu ludzi. Każdemu z nich przypisali wartość liczbową w "jednostkach zmian życia". Stwierdzili bowiem statystycznie, że istnieje związek między ważniejszymi zdarzeniami, a stanem fizycznym organizmu w następnym roku lub po dwóch latach po ich wystąpieniu.

Możesz więc spróbować sporządzić "bilans Twoich stresów", posługując się poniższą skalą punktową. Sprawdź, które z wymienionych zdarzeń przydarzyły Ci się w ciągu ostatniego roku:

- Śmierć współmałżonka (partnera/partnerki) - 100

- Rozwód - 73

- Separacja lub zerwanie - 65

- Pozbawienie wolności - 63

- Śmierć w bliskiej rodzinie - 63

- Wypadek lub ciężka choroba - 53

- Ślub - 50

- Zwolnienie z pracy lub bezrobocie - 47

- Pogodzenie ze współmałżonkiem (partnerem/partnerką)- 45

- Przejście na emeryturę - 45

- Zmiana samopoczucia lub zachowania członka rodziny - 44

- Ciąża - 40

- Problemy seksualne - 39

- Nowy członek rodziny - 39

- Zmiana pracy - 39

- Zmiana zarobków (spadek lub podwyżka) - 38

- Śmierć bliskiego przyjaciela/ przyjaciółki - 37

- Zmiana stanowiska - 36

- Kłótnia w domu - 35

- Poważne obciążenie hipoteki - 31

- Pobranie wysokiej pożyczki - 30

- Napad, kradzież, wypadek, kontrola podatkowa - 30

- Nowe obowiązki w pracy (awans, przeniesienie, degradacja) - 29

- Odejście dziecka z domu rodzinnego (ślub, studia, praca) - 29

- Problemy z teściami - 29

- Wyjątkowy sukces - 28

- Podjęcie lub utrata pracy przez współmałżonka (partnerkę/ partnera) - 26

- Rozpoczęcie lub zakończenie nauki - 26

- Zmiana warunków życia (nowy dom, mieszkanie) - 25

- Zmiana zwyczajów, kontaktów - 24

- Problemy z szefem/ szefową - 23

- Zmiana warunków lub godzin pracy - 20

- Zmiana miejsca zamieszkania - 20

- Zmiana miejsca nauki - 20

- Zmiana wiary - 19

- Zmiana w sposobie spędzania wolnego czasu - 19

- Zmiana aktywności społecznej - 18

- Założenie hipoteki lub pożyczka - 17

- Zmiana długości snu - 16

- Zmiana w ilości kontaktów rodzinnych - 15

- Zmiana w sposobie odżywiania się - 15

- Wakacje w ciągu ostatnich 6 miesięcy - 13

- Boże Narodzenie spędzone z rodziną - 12

- Mandaty i drobne wykroczenia - 11

- Powtarzające się przykrości (hałas, natarczywe telefony) - 10

Teraz zsumuj punkty, które uzyskałaś/łeś:

Jeżeli Twój wynik przekracza 300 punktów w okresie ostatnich 12 miesięcy możesz być narażona/narażony na wystąpienie choroby w ciągu nadchodzących 2 lat! Uważaj! Jeżeli Twój wynik waha się w granicach 150 - 299 punktów, w znacznie mniejszym stopniu jesteś narażona/ narażony na borykanie się z problemami zdrowotnymi. Jeżeli swój stres życiowy oceniasz poniżej 150 punktów, prawdopodobieństwo schorzenia somatycznego jest jeszcze mniejsze